Üniversite ve Bölüm Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Üniversite sınavına girdin, sonuçlar açıklandı ve şimdi tercihlerini yapma zamanı. Aileler, öğretmenler, okullar ve öğrencilerin birçok beklentisinin olduğu bir dönem. Bu süreçte tüm bu kişiler, tercihler konusunda kendi bakış açısına göre yönlendirmeler yapsa da en doğru kararı verebilmek için bazı önemli konuları hatırlatmak isterim.
En çok merak edilen soruların başında “Karar verirken üniversite mi seçmeliyim yoksa bölüm mü?” gelmektedir. İlk olarak şunu hatırlatmakta fayda var: Hem üniversite hem de bölüme dikkat etmelisin. Ayrıca hangi alanlara yeteneğin ve ilgin olduğunu ne kadar erken keşfedersen o kadar iyi! Bu durum elbette zamanla değişebilir. İlgi alanlarının değişmesi veya zamanla artık bambaşka konulardaki yeteneklerini de keşfetmen olası! O yüzden tercih yaparken üniversitenin yandal ve çift anadal olanaklarını da araştırmanı öneririm.
Üniversite ve Bölüm Tercihinde Nelere Dikkat Etmeliyim?
1- Bölüm ve Staj Olanakları
Tercih etmeyi düşündüğün üniversite ve bölümdeki akademisyenleri iyice araştırmalısın. Ders programlarını da elbette. “Hangi üniversite, hangi derslere ağırlık veriyor, nasıl bir program yapısına sahip?” sorusunu iyice düşünmelisin.
Bazı üniversiteler daha çok uygulama ağırlıklı eğitim verirken bazıları da akademik açıdan daha fazla derse sahip olabilir. Eğer, tercih ettiğin bölümde özel sektör veya kamuda çalışmak istiyorsan uygulamalı derslerin fazla olmasına veya zorunlu stajın olmasına dikkat etmelisin. Birçok şirket ve kurum, stajyer alımı yaparken üniversite zorunlu stajı olmasına öncelik vermektedir. Deneyim kazanmak için iyi bir fırsat sunan staj olanaklarından yararlanman bile seçeceğin üniversite ve bölüme bağlı olabilir.
Diyelim ki sektörel ilerlemek yerine akademi alanında ilerlemeyi tercih edeceksin. Bu durumda da ders programında akademik yazım derslerinden tut da bilimsel araştırma yöntemlerine kadar daha akademi ağırlıklı bir program sunan bölüm ve üniversite tercih etmen gerekebilir. Ayrıca seçmeyi düşündüğün üniversite ve bölümdeki akademisyenlerin yaptığı çalışmalar, yayınları da inceleyebilirsin. Bu sayede sana uygun bir bölüm veya üniversite olup olmadığı konusunda daha net karar verebilirsin. Hem de kariyer veya akademi hedeflerinde sana yardımcı olabilecek akademisyenlerle birarada olmak senin için harika bir fırsat olabilir!
2- Üniversitenin Saygınlığı ve Mezun İş Bulma Oranları
Üniversitelerin saygınlıkları mezun olduğunda sana iyi bir referans olacağı için seçmeyi düşündüğün üniversiteyi ulusal ve uluslararası platformlarda saygınlığı bakımından da araştırmalısın. Bu alanda araştırma yayınlayan birçok kurum bulunmaktadır. Yurt içi ve yurt dışı yaptıkları akademik yayınları, bilim projelerini de inceleyerek az çok fikir sahibi olabilirsin.
Üniversitelerin mezunlar derneği gibi mezunları ile etkileşimde kaldıkları, onları sektörde veya akademide destekledikleri yapılarının olması yine çok önemlidir. Mezunların iş bulma oranlarını inceleyerek az çok da olsa çıkarım yapabilirsin. Elbette her insanın iş bulması, kendi yetenek ve yetkinliklerine uygun alanlarda çalışması çoğunlukla kendine bağlı olsa da üniversitenin istatistiklerini araştırmak da sana katkı yapacaktır.
3- Üniversite ve Sektör İş Birlikleri
Bazı üniversitelerin sektörel iş birlikleri çok gelişmiştir. Kariyer Günleri gibi etkinlikleri sık sık düzenleyerek öğrencilerin staj ve iş deneyimi kazanması konusunda teşvik edicidirler. Üniversitenin sunduğu network olanakları çok önemlidir. Eğer sektörde ilerlemeyi düşünüyorsan bu konuyu da dikkate almanı öneririm.
4- Üniversitenin Konumu
Üniversite tercihinde mutlaka düşünmen gereken bir konu. Hiç bilmediğin bir şehre uyum sağlamak uzun zaman alabilir. Hatta bazen hiç mümkün olmayabilir.
Bu durumda 4 -5 sene boyunca her gün, bir an önce taşınmanın ve olduğun yerden uzaklaşmanın hayalini kurabilirsin. Sana uygun olmadığını düşündüğün bir çevrede mutlu olmak da mümkün olmayacağı için başarılı olma ihtimalinde artabilir.
O yüzden seçeceğin üniversitenin konumunu, çevresini, ne gibi aktivitelerin yapıldığını, kültürel-sanatsal veya sektörel anlamda sana aradığın imkanları sunup sunamayacağını iyi araştırmalısın. Hatta iş olanaklarını da. Belki de bir taraftan okurken bir taraftan da çalışacaksın! Zaman yönetimini etkili yapabilmen biraz da üniversitenin konumuna bağlı.
5- Üniversitenin Sosyal Olanakları
Üniversiteler, her ne kadar ders görülen ortamlar olarak düşünülse de derslerin dışında sunulan olanaklar da en az dersler kadar önemlidir. İyi bir network sağlaması, sanatsal veya sportif olanaklarını da araştırmalısın. Tüm bunlar hem kişisel gelişimine katkı yapacak hem de kaliteli zaman geçirmeni sağlayacak fırsatlardır. Ders çalışmak dışında da bir hayatın olacak, değil mi?
6- Erasmus ve Yurt Dışı Olanakları
Birçok öğrenci kısa süreli de olsa yurt dışı olanaklarını deneyimlemek ister. Farklı kültürleri görmek, farklı sektörel deneyimler kazanmak için yurt dışı olanakları çok önemlidir. Seçmeyi düşündüğün bölüm ve üniversitenin yurt dışı anlaşmalarını, Erasmus veya diğer olanaklar için koşullarını, saygınlığını, ne kadar kontenjan açtıklarını iyi değerlendir.
7- Yandal ve Çift Anadal Olanakları
Üniversitede hayal ettiğin bölümü kazanamamış olabilirsiniz. Bu bir son değil! Eğer çift anadal olanakları iyi olan bir üniversite seçersen aynı anda bir başka bölümde de okuma imkanın olabilir. Ya da kendini seçtiğin alanda daha fazla geliştirmek için ilgili olabilecek başka bölümlerde de yandal veya çift anadal yapabilirsin.
Bu sayede hem kişisel gelişimine katkı yapabilir hem de belki de yepyeni bir hayalin peşinde yeni bir fırsat yakalayabilirsin.
Seçmeyi düşündüğün üniversitenin çift anadal ve yandal koşullarını araştırırken şunlara dikkat etmelisin: Üniversitelerin bazıları çift anadal ve yandal için aynı fakülte olma zorunluluğu ekler. Örneğin, sadece Fen – Edebiyat Fakültesindeki bölümler arasında tercih yapabilirsin. Bazıları ise fakültenize bakmaksızın her alanda çift anadal – yandal yapmaya imkan tanır. Bu çok önemli bir ayrımdır.
Bazı üniversiteler çift anadal ve yandal süresince kredi zorunluluğu da ekleyebilir. Örneğin, bir dönemde maksimum 10 kredilik ders alınabilir veya 30 kredilik alınabilir diyebilirler. Bu durumda çift anadal veya yandal sebebi ile okulun uzayabilir. Kredi konusunu iyice araştırmalısın.
8- Burs Olanakları
Eğer özel üniversite tercih edeceksen burs olanaklarını çok detaylı araştırmanı öneririm. Bazı üniversiteler, belirli kriterlerde burs kesimi yapar. Örneğin, bazı üniversite için alttan 2 dersinizin olması bursunun kesilmesi için bir sebepken diğeri 7 seneye kadar uzatma hakkı tanıyabilir.
Ayrıca diyelim ki üniversiteye %25 bursu olarak girdin. Bazı üniversiteler burs oranını yükseltmek için fırsat tanır. Koşulları yerine getirdiğinde tam burslu bile olabilirsin. İşte bu yüzden burs olanakları çok önemlidir.
Devlet üniversitelerinin bazıları da aylık ödeme olarak burs imkanı sağlamaktadır. Ya da yarı zamanlı çalışma gibi olanaklarla öğrencilerin para kazanmasını sağlamaktadır. Tüm bunlar, önemli fırsatlardır.
9- Kütüphane Olanakları
Üniversitenin iyi bir kütüphaneye sahip olması, sana ne kadar önem verdiği ve gelişimine katkı yapacağı konusunda önemli bir ipucudur. Kitapların fazla olması, sektörel güncel yayınları barındırması, bilgisayar alanının bulunması gibi kriterleri dikkat etmelisin. Ayrıca fiziki olanakları da önemlidir. Mesela aynı anda birçok öğrenciye çalışma alanı sağlıyor mu? Sessiz bir ortam sunabiliyor mu?
Tüm bunlar özellikle sınav haftalarında veya projeye zamanlarında senin için çok önemli olacak. O yüzden tercih günlerinde üniversite gezerken kütüphanelerini incelemeyi de unutma!
10- Bölüm Seçerken Ünvanlara Dikkat
Bölüm seçerken çok da önemsenmeyen ama ciddiye alınması gereken bir konu da mezun olunca alınacak ünvandır. Bazı meslekler ruhsatlı olarak yapılmaktadır. Örneğin, avukatlık. Eğer 4 senelik hukuk fakültesi mezunu değilsen avukat olarak çalışamazsın. Birçok yasal düzenleme vardır. Ya da psikolog ünvanına sahip olmak istiyorsan 4 senelik Psikoloji bölümü mezunu olmalısın. Ya da eczacı olmak istiyorsan yasal koşulları sağlamalısın.
Ancak bazı bölümlerde ruhsat veya net bir ünvan yoktur. Örneğin iletişim fakülteleri, sanat fakülteleri. Mezun olunca web tasarımcı, fotoğrafçı, reklamcı, yazar, içerik üretici, sosyal medya uzmanı, dijital pazarlama uzmanı, halkla ilişkiler uzmanı gibi birçok ünvana sahip olabilirsin. Bu önemli bir ayrımdır.
Eğer seçeceğin meslek ruhsat veya net ünvana sahipse fiyat politikasından işletme açma konusunda kadar birçok alanda yasal koşullar vardır ve bunlara uymak zorundasın. Ayrıca mezuniyet şartı olduğu için alanda yetkin isimler olma ihtimali artabilir. Ancak herhangi bir ruhsat veya net ünvan yoksa her konuda çok daha serbest çalışabilirsin. Fiyat, çalışma koşulları, alanı… Tüm bunlar biraz da sana bağlıdır. Ancak şunu da unutma: Dijital pazarlama uzmanı olmak için illaki şu bölümden şu fakülteden mezun olma kriteri gerekli değildir. Bu yüzden de alanda çalışan kişi sayısı fazla olabilir.
11- Güncel Mesleklere Dikkat
Meslek seçerken, o mesleğin geleceğini de düşünmek gerekir. Öğrenciler ve ebeveynler bazen sadece şu anda popüler olduğu için tercih etme eğilimi gösterirler. Ancak bir mesleğin, bugün çok popüler olması gelecekte de öyle olacağı anlamına gelmeyebilir. Seçim yaparken o mesleğin teknolojiye karşı olan duruşuna da bakmak gerekir. Çünkü birçok uzman popüler meslekler kadar teknoloji ile yok olmayacak meslekler de seçilmesi gerekliliği konusunda hemfikirdir.
Ayrıca teknolojinin her gün çok hızla gelişmesi ile teknoloji alanında da yeni yeni meslek grupları oluşmaktadır. Bu fırsatları değerlendirmek ve ilgi ve yeteneğin varsa teknoloji alanında çalışmayı da düşünebilirsin. Örneğin yapay zeka, nesnelerin interneti. Her sene sınava giren ortalama 3 milyon öğrencinin çoğunun popüler meslekleri tercih etme eğiliminde olduğunu da unutma!
12- Kendi Sesini Duymayı Unutma!
Şu anda herkes farklı önerilerde bulunsa da kendi sesini duymayı unutmamalısın! Yeteneklerini, neleri başarabileceğini, neleri sevdiğini, hangi alanlarda mutlu olabileceğini senden daha iyi bilen yok! Hangi alanda, hangi üniversitede okursan oku eğer yeterince istersen zaten başarılı ve mutlu olabilirsin. O yüzden karar verirken kendine şefkatle yaklaşmayı ve önemsediklerini ciddiye almayı unutma! İstediğin puanı ve sıralamayı alamış olsan da bu dünyanın sonu değil! Sen, her zaman önemli değerlisin. Her durumda ilerlemek için kendine güvenmeyi ihmal etme! Çünkü gökyüzü uçmasını bilenindir!
Bu süreçte karar vermekte ve kendini keşfetmekte desteğe ihtiyaç duyarsan benimle iletişime geçebilirsin.
Online ve Yüz Yüze Görüşme İçin
